Tot in de eeuwen der eeuwen?

koniks2  “In moderne natuur zijn paarden even onvermijdelijk als graafmachines”

Dit citaat uit een wandelverslag is voor bezoekers van de Millingerwaard heel herkenbaar. Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar zelf denk ik vaak “zou ik het ooit nog meemaken, dat er géén graafmachines meer door de Millingerwaard rijden?” Want de grote geul – waar de brug over zou moeten komen – is nog niet gegraven, of Rijkswaterstaat is alweer met nieuwe studies bezig. De natuur langs de rivieren lijkt steeds meer in een grote plas water te moeten veranderen. Overal worden nu al geulen en plassen gegraven, bomen worden op grote schaal gekapt. Maar blijft het daarbij?

Graafmachines
De maatregelen die nu worden uitgevoerd, zijn bedoeld om onze veiligheid te kunnen garanderen voor het geval dat het rivierwater met 16.000 m3 per seconde vanuit Duitsland ons land zou binnenstromen. In jargon heet dat een afvoer van 16.000 kuub. Mooi, zou je denken, dat is een 25% marge ten opzichte van de hoogste standen die we kennen: de hoogste afvoer ooit gemeten was immers 12.600 kuub (1926). In 1995 moesten we onze huizen uit voor 12.060 kuub, waarmee dat jaar op een goede tweede plaats komt.

Nog meer water in de Millingerwaard

Maar inmiddels is de drang om verder te sleutelen aan ons rivierengebied blijkbaar niet meer te stuiten. Men is nu met studies bezig waarin men besloten heeft om 18.000 kuub als uitgangspunt te nemen voor het eind van deze eeuw (klimaatverandering, inderdaad!). Als men daar aan vasthoudt zal dat voor onder andere de Millingerwaard zonder meer gevolgen hebben.
Het kaartje hieronder komt uit het Maatregelenboek Voorkeursstrategie Waal en Merwede.

VKS Millingerwaard

Je ziet dat de Waaiboerhoeveweg voor een deel op pijlers wordt gezet, met daaronder een regelwerk om het water binnen te kunnen laten. Maar dan, daar gaan we weer! Alle open gronden daarachter zouden verder moeten worden afgegraven tot 8 meter NAP. Ten opzichte van de huidige situatie gaat daar dus nog eens 2 tot 2,5 meter vanaf! Aangezien er aan het eind van de geul een drempel komt van 8,20 meter NAP betekent dat gewoon dat er vrijwel het hele jaar een plas water staat.

Even terzijde: overigens kunnen deze plannen het einde betekenen voor het buurtschap en het natuurgebied de Groenlanden. Daar wil men de dijk mogelijk terug leggen. Je mag ervan uit gaan dat huizen en natuur dan moeten wijken voor een brede kale strook of geul, waar het water vrij kan stromen.

Gezien de enorme gevolgen die de aanname van 18.000 kuub dus heeft, ben je nieuwsgierig hoe Rijkswaterstaat en de Deltacommissie die 18.000 kuub onderbouwen. En dan val je van de ene verbazing in de andere!

Oneindig hoge dijken

In de Volkskrant is er vorig jaar (17 november 2014) een interessant stuk over geschreven: Zo erg wordt het bij Lobith niet’.
“De kosten voor het hele programma dat op deze aanname van 18.000 kuub is gebaseerd, bedragen 20 miljard. En het getal (die 18.000 kuub) is gebaseerd op maar een paar sommen die meer dan tien jaar geleden zijn gemaakt met een verouderd model, aldus een promovenda op hoogwaterrisico’s”.

Uit stukken die het Hoogwaterplatform heeft, blijkt dat die 18.000 kuub mogelijk is bij de wel erg theoretische en absurde veronderstelling dat er in Duitsland “oneindig hoge dijken” liggen die al dat water bovendien linea recta en probleemloos doorsluizen naar Nederland. Dat die oneindig hoge dijken nogal lachwekkend zijn (en in bottleneck Keulen sowieso ondenkbaar), heeft men zelf ook ingezien: in latere versies zijn ze toch maar geschrapt, maar… de 18.000 kuub is desondanks gehandhaafd.

Dovemansoren

Weer uit de Volkskrant: “Matthijs Kok, hoogleraar Overstromingsrisico in Delft: ‘Er is een maximum aan de hoeveelheid water die Nederland bereikt. Dat ligt waarschijnlijk op dit moment onder de 16.000 kuub/s, mogelijk zelfs in de buurt van 15.000 (!). We ontwerpen voor iets wat we nog nooit gezien hebben. Dus moet je rekening houden met een onzekerheidsmarge in de afvoeren. Ik neem aan dat het in de toekomst geen 18.000 kuub/s kan worden, maar laten we dat eens goed uitzoeken. Dat heb ik jaren geleden al voorgesteld, maar dat was aan dovemansoren gericht.’”

 

jahrhunderthochwasser100_v-TeaserAufmacher
Keulen 1995: zandzakjes of oneindig hoge dijken? (fotograaf onbekend)

“Roel During van Alterra Wageningen UR heeft zo’n vijftigtal rapporten verzameld, die deze 18.000 kuub hanteren. Zijn conclusie: ‘Er is niet één samenhangende studie met een duidelijke verantwoording.’”
De krant schrijft verder dat ook wetenschappers van Deltares vroegen om onderzoek om tot een betere onderbouwing te komen. Vergeefs, weer die dovemansoren. Zij vinden die 18.000 kuub overigens zelf niet helemaal onwaarschijnlijk: ‘De dijken gaan in Duitsland vermoedelijk niet omhoog, maar als er bij hoog water wel op grote schaal zandzakken worden neergelegd dan kan dat 500 tot 1.000 kuub/s schelen’. Zandzakjes? Van Karlsruhe tot Kleef?

 

Nee, géén discussie over 18.000 kuub/s

Die onderbouwing, daar wil het dus maar niet mee vlotten. In de stukken bij de Voorkeursstrategie Waal en Merwede noemt Rijkswaterstaat zelfs letterlijk als aandachtspunt: “Afbakening van de opdracht: goed vastleggen wat wel en niet wordt meegenomen (géén discussie over 18.000, retentie, nieuwe normering)”.

stroomlijn rws3

Ja, je leest het goed: ‘We gaan met 20 miljard het rivierengebied nog kaler maken, maar vraag niet waarom, want daar mag van ons niet over gesproken worden’. Vanwaar deze halsstarrigheid? 18.000 kuub lijkt het nieuwe dogma geworden. Het wordt tijd daarover eens echt te discussiëren, zonder politieke beperkingen vanwege de beleidsmakers.

 

Of worden we gedwongen ermee te blijven leven, een steeds kalere Millingerwaard en graafmachines in saecula saeculorum (tot in de eeuwen de eeuwen…)?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s